Mechanische onkruidbestrijding
Mechanische onkruidbestrijding in de fruitteelt betekent dat je onkruid op de boomstrook, of zwarte strook, met een machine aanpakt in plaats van met herbiciden. Ilmer bouwt daarvoor in Zuid-Tirol de litsenmaaier, de schoffel, de vingerwieder met frees, de onkruidborstel en de stamreiniger, plus de werktuigendragers waarop je ze monteert. Dekens is Ilmer-dealer in Zepperen, Sint-Truiden, midden in Haspengouw. Tom en Gert helpen je kiezen op basis van je rijbreedte, je bodem en je tractor.
Welke machine past bij jouw boomstrook?
Ilmer bouwt vijf toestellen voor de strook onder je bomen en ranken, plus de werktuigendragers waarop je ze monteert.
| Machine | Wat hij doet | Werkbreedte |
|---|---|---|
| Litsenmaaier FR-EVO | Maait onkruid met litsen, de grond blijft onbewerkt. Ook koordmaaier of lintenmaaier genoemd. | 20 tot 70 cm |
| Schoffel Krümler KR 260 | Haalt onkruid met wortel uit de grond en verkruimelt het, ook in droge grond. | 35 tot 60 cm |
| Vingerwieder en frees | De frees, of rolhak, hakt onkruid en maakt de grond los. De vingerwieder werkt tussen de stammen. | Frees 3 tot 45 cm, vingerwieder ongeveer 25 of 40 cm |
| Onkruidborstel RB-80 | Veegt snoeihout, blad en onkruid van de strook. | 80 cm |
| Stamreiniger STP | Verwijdert stamscheuten en borstelt onkruid onder de maaimessen. | 15 cm |
| GT-werktuigendragers | Dragen je toestel achter, vooraan of tussen de assen. | Rijbreedte vanaf 100 cm |
Gegevens van Ilmer.
Litsenmaaien of schoffelen?
Litsenmaaien houdt het onkruid kort en laat de grond met rust. Schoffelen met een frees, vingerwieder of Krümler bewerkt de grond en pakt het onkruid met de wortel aan.
Hou je een groene strook aan, dan ligt een litsenmaaier voor de hand. Wil je een zwarte strook zonder herbiciden, dan kijk je naar schoffelen. De natte seizoenen van 2023 en 2024 toonden wel dat schoffelen dan moeilijker wordt.
Eerst de drager, dan het toestel
De meeste toestellen monteer je op een Ilmer GT-werktuigendrager: de GT-Vario achteraan of vooraan, de GT-Z tussen de assen of de eenvoudige GT-ECO. Met het snelwisselsysteem wissel je makkelijk van toestel.
De smalle GT-Vario Front werkt al vanaf 100 cm rijbreedte. Heb je een M2 PLUS of LMG cirkelmaaier, dan monteer je een aantal toestellen rechtstreeks op je maaier.
Wil je een Ilmer machine eerst aan het werk zien op je eigen boomstrook? Vul onderstaand formulier in, dan contacteren Tom of Gert je zo snel mogelijk om een demo of offerte op maat uit te werken.
Schoonvegen en stamscheuten weghalen
De onkruidborstel RB-80 veegt snoeihout en blad van de strook, wat ook helpt om schimmels te voorkomen. De stamreiniger STP haalt de scheuten aan de stam weg en borstelt het onkruid onder de messen van je cirkelmaaier.
Wat zegt het onderzoek in Vlaanderen?
pcfruit, de Bodemkundige Dienst van België en UGent vergeleken tussen 2023 en 2025 verschillende onkruidschema's op volwassen Conference en Golden. Dit waren de gemiddelden:
| Schema | Behandelingen | Uren per ha per jaar |
|---|---|---|
| Chemisch, strook van 150 cm | 2 | 1,31 |
| Chemisch, strook van 80 cm | 2 | 1,31 |
| Schoffelen met rolhak en vingerwieder, plus maaien | 7 | 4,20 |
| Beperkt chemisch, plus maaien | 5 | 3,80 |
| Alleen litsenmaaien | 4 | 3,31 |
- Na drie jaar waren er tussen de schema's nog geen significante verschillen in productie, kwaliteit, plagen en nuttige insecten.
- Het stikstofgehalte in de vruchten daalde wel bij schoffelen plus maaien en bij alleen litsenmaaien, omdat concurrerend onkruid in de kritieke periode sterk aanwezig was. Hou de onkruiddruk dus zo laag mogelijk tijdens de bloei en de eerste weken erna.
- De kritieke onkruidvrije periode in volwassen appel en peer loopt hooguit van begin tot einde bloei.
- De zwarte strook in appel en peer kan veilig versmald worden tot 80 cm, met een brede cirkelmaaier voor de rest van de rij.
- Een sterk veronkruide boomstrook echt onkruidvrij maken is met mechanische middelen erg moeilijk. Begin dus op tijd.
Dat hangt af van wat je met de strook wil. Hou je een groene strook aan, dan maai je met de litsenmaaier FR-EVO. Wil je een zwarte strook zonder herbiciden, dan schoffel je met de vingerwieder en frees of de Krümler KR 260. Tom en Gert kijken graag mee naar je bodem, je rijbreedte en je tractor.
In de praktijk gaat het om dezelfde machine, die onkruid op de boomstrook wegslaat met draaiende litsen. Ilmer noemt ze Fadenmäher en bouwt ze als FR-EVO.
In de fruitteelt gebruik je die namen voor schijven die het onkruid kapot hakken en de grond losmaken. Ilmer noemt ze Rollhacke. De vingerwieder en frees werken samen: de frees maakt los, de vingerwieder werkt tussen de stammen.
Dat is moeilijk. Volgens onderzoek van pcfruit is een sterk veronkruide strook met mechanische middelen erg moeilijk echt onkruidvrij te krijgen. Begin dus vroeg in het voorjaar en hou het onkruid kort. In droge en compacte grond helpt het grote koppel van de Krümler.
In volwassen appel en peer loopt de kritieke onkruidvrije periode volgens pcfruit hooguit van begin tot einde bloei. Wees dus streng in het vroege voorjaar. In de zomer blijft minimaal maaien nodig, zodat je perceel plukbaar blijft en moeilijke meerjarige onkruiden en knaagdieren geen kans krijgen.
In de proeven van pcfruit, BDB en UGent vroeg chemisch beheer gemiddeld 1,31 uur per ha per jaar. Alleen litsenmaaien vroeg 3,31 uur en schoffelen plus maaien 4,20 uur. Op percelen met weinig problemen kan het aantal behandelingen waarschijnlijk beperkt blijven.
Dat kan. Op de Vlaamse lijst voor niet-productieve investeringssteun staan machines voor mechanische onkruidbestrijding met een steunpercentage van 50%. Voor fruitteelt en boomkwekerij gaat het om de lintenmaaier, de schoffel en de frees-wiedcombinatie, telkens aangedreven door een tractor. Je moet actieve landbouwer zijn of een samenwerkingsverband van actieve landbouwers. Een combinatie met een machine die niet op de lijst staat, komt niet in aanmerking. Lees de actuele voorwaarden in de fiche of vraag ze na bij het Agentschap Landbouw en Zeevisserij.
De Vlaamse ecoregeling Mechanische onkruidbestrijding voorzag in de fiche van 2025 310 euro per ha, op minstens 0,5 ha. Op die percelen gebruik je geen herbiciden en in laagstamfruit werk je op elk deel van het perceel mechanisch, ook op de zwarte strook rond de bomen. Je vraagt ze jaarlijks aan via de verzamelaanvraag. Kijk het actuele bedrag en de voorwaarden na bij het Agentschap Landbouw en Zeevisserij.
Elk toestel pakt dat anders aan. De vingerwieder heeft zachte vingers met afgeronde randen. De stamreiniger STP raakt de stam plat met zachte rubberen lappen en zwenkt meteen terug. Bij de litsenmaaier lees je het toerental af en stel je het exact in. De Krümler tast elektrohydraulisch rond de stam.
De smalle GT-Vario Front werkt met de litsenmaaier vanaf 100 cm rijbreedte, met de borstel vanaf 120 cm en met de vingerwieder en frees vanaf 130 cm. Achteraan begint de GT-V Heck compact bij 150 cm. Alle rijbreedtes staan bij de GT-werktuigendragers.
Ja. De litsenmaaier en de stamreiniger STP monteer je op een M2 PLUS of LMG cirkelmaaier. De vingerwieder en frees passen op de LMG. Zo bewerk je de rijweg en de boomstrook tegelijk.
De litsenmaaier en de borstel vragen 12 tot 18 l/min, de stamreiniger STP 18 tot 25 l/min. De Krümler vraagt 35 tot 40 l/min voor de koppen en 10 l/min voor de tastautomaat. Levert je tractor te weinig, dan kan de GT-Vario met een eigen oliesysteem.
Bij Dekens aan de Dekkenstraat 89 in Zepperen, Sint-Truiden, midden in Haspengouw. Bel Tom of Gert op +32 11 68 44 10, of vul het demoformulier op deze pagina in. Voor een prijs maken ze een offerte op maat, want die hangt af van het toestel en de drager die je kiest.
Twijfel je welke machine past bij je boomstrook, je bodem en je tractor? Tom en Gert denken graag met je mee.
